آبياري پسته:
آبياري پسته:
بسياري از باغداران به آبياري نهال پسته، پس از كاشت چندان اهميت نمي دهند. آبياري نهال پسته بلافاصله پس از كاشت شروع شده و با دوره هاي حداكثر 7 روزه در سال اول ادامه مي يابد.
شكل 90- كشت مخلوط پسته و يونجه
در سال دوم دور آبياري به مرور به 14 روز يك بار تبديل شده و در صورتي كه آب كافي در اختيار باشد تا زمان پيوند، نهالها با همين دور آبياري مي شوند. ميزان آب داده شده در هر دور آبياري در سالهاي اول و دوم به علت عدم توسعه كامل ريشه بيشتر از نياز آبي گياه بوده كه عمده آن صرف آبشويي املاح و نفوذ عمقي مي شود. از سال سوم به بعد با توسعه ريشه مقدار آب آبياري به ميزان 4000 متر مكعب در هكتار در سال به روش غرقابي سنتي، مقدار قابل قبولي مي باشد.
آبياري درختان پسته بارور :
باغداران پسته بايد مقدار آب، زمان آبياري و بهترين روش آن را با توجه به شرايط موجود تعيين و استفاده نمايند.
انتخاب روش آبياري :
فاكتورهاي كه در انتخاب روش آبياري بايد مد نظر قرار گيرند عبارتند از : خواص فيزيكي و شيميايي خاك، يكنواختي، شيب زمين، خطر يخبندان، هزينه و ميزان و وفور آب مديريت خوب و صحيح در آبياري نه تنها بر توليد كمي و كيفي محصول اثر مي گذارد، بلكه بر تغذيه درختان با مواد معدني نيز موثر بوده و مسائل ناشي از آفات و بيماريها را به حداقل رسانده و مبارزه با علفهاي هرز را نيز آسانتر مي نمايد. روشهاي مورد استفاده در آبياري باغ هاي پسته عبارتند از :
آبياري سطحي :
الف) آبياري نواري (كرتي) :
اين روش به زميني نسبتاً مسطح (شيب كمتر از 1% ) و آبي با دبي زياد نياز دارد. طول و عرض اين نوارها، به شيب، بافت خاك و مقدار آب وابسته است. راندمان مزرعه اي اين روش آبياري بين 40 تا 80 درصد است. درصورتي كه سيستم جمع آوري رواناب در انتهاي نوارها موجود باشد راندمان افزايش مي يابد.
ب) آبياري شياري (جوي و پشته اي)
شيارها در شكلهاي مختلفي درست ميشوند تا آب را به پايين شيب هدايت نمايند. اين روش معمولاً در اراضي كه شيب آنها از 2% تجاوز نمي نمايد بكار برده مي شود، در شيبهاي بيش از اين، فرسايش خاك مشكل جدي خواهد بود.
ج) روش آبياري بابلر :
اين روش در حقيقت نوعي آبياري سطحي است كه آب بوسيله لوله هاي پلي اتيلن به پاي درخت انتقال يافته و بوسيله يك فواره پلاستيكي (بابلر) آب به داخل كرت، حوضچه و يا كرتچه منتقل مي شود. در اين روش بهتر است كه زير هر درخت تشتكي به قطر يك متر و حداكثر به قطر تاج درختان ايجاد و داخل آن آبياري شود.
سيستم آبياري ناحيه اي (نقطه اي ) :
اين روش آبياري شامل آبياري قطره اي (Trickle يا drip ) روي زميني وآبياري قطرهاي زيرزميني، آبياري زيرزميني با لوله هاي سفالين يا لوله هاي متخلخل (تراوا از جنس پلي اتيلن)، بياري باراني ميكرو يا ميكروجت مي باشد.
در اين روش مقداري آب بصورت دائمي به حجم محدودي در خاك از درون لوله اي باريك يا وسائل مكانيكي ديگري كه اميتر (قطره چكان ) خوانده مي شود، داده مي شود. حجم خاك خيس شده در اطراف درختان توسط اين روش از خاك خيس شده توسط ساير روشها كمتر است.
شكل 115- آبياري با لوله هاي سفالين
شكل 116- نحوه استقرار لوله هاي سفالين در زير خاك نزديك به محيط ريشه
پيشنهاد شده است كه درختان بارور و مسن 40 تا 60 درصد (يا بيشتر)حجم خاك را به عنوان سطح خيس شده نياز دارند اين مقدار براي درختان جوان 10-5 درصد ميباشد. در صورتيكه نفوذپذيري خاك يا حركت موئينه آب در خاك كم بوده و يا خوب نباشد، براي رسيدن به حجم خيس مورد نياز لازم است تعداد خيس كننده و يا محل خروج آب (قطره چكانها يا اميترها) افزايش يابد.
شكل 117- افزايش تعداد قطره چكانها با توجه به افزايش نياز آبي گياهان
شكل 118- اثر كم آ بي بر روي رشد رويشي درخت
درختان بزرگتر و مسن ممكن است در يك خاك لومي (Loamy) به بيش از 8-6 و درختان جوان به يك قطره چكان نياز داشته باشند.
نكات مهم :
بهتراست باغهاي پسته (بيش از 12 سال سن ) حداقل هر 30 روز يك بار آبياري شوند اين دور مناسب باغهاي است كه خاك آنها بافت متوسط داشته باشند. در صورت امكان در ماههاي گرمتر بهتر است از دور آبياري حدود 10 روز كم گردد. اگر بافت سنگين باشد دور آبياري ماههاي خنك (فروردين تا خرداد، شهريور و مهرماه) و ماههاي گرم (تير و مرداد ) را ميتوان 5 تا 10 روز افزايش داد. (برحسب اينكه بافت نسبتاً رسي يا كاملاً رسي باشد). آب مورد نياز نهال پسته حدود 4000 متر مكعب در هكتار در سال براي نهال 4 تا 5 ساله خواهد بود، اما در مجموعه حاضر همين عدد براي آبياري نهال يكساله هم توصيه شده است و به علت اين كه گياه پسته در سال اول تازه به محل اصلي منتقل شده است و چندان توسعه ريشهاي ندارد پس نياز واقعي آن بسيار كمتراز 4000 متر مكعب است و حتي چيزي كمتر از 1000 متر .مكعب در هكتار در سال اول مي باشد. چون با روش غرقابي نمي توان اين مقدار را به سطح زمين داد، لذا عدد بيشتري كه با اين روش تناسب دارد ذكر شده است.
اثر كمبود آب را در برگ درختان پسته مي توان بوضوح مشاهده كرد، زيرا در هنگام كم آبي رنگ برگها و درختان از سبز تيره به سبز كم رنگ و مايل به زرد تبديل ميشود.
بطور كلي پسته در رديف گياهان ريشه عميق طبقه بندي ميشود . ريشه ها به علت حجم و عمق زيادي كه اشغال كرده و درخاك فرو مي روند، باعث بروز مقاومت درخت، در شرايط نامساعد طبيعي و از جمله خشكي شده و در اين شرايط زنده باقي مي ماند.
در اين جا اين نكته را بايد در نظر داشت كه عادت ريشه به رشد عمق تحت شرايط مديريتي مختلف، نوع پايه و بافتهاي مختلف خاك تغيير يافته و حتي گاهي در عمق .بيش از 2 متر ريشه اي مشاهده نمي شودو گسترش ريشه ها اكثرا جانبي است.
مقاومت به شوري حد وحدودي دارد و متجاوز از آن گياه پسته، با افزايش شوري كاهش محصول داشته و در صورت افزايش شوري نهايتاً خشك مي شود. پس از مقاومت به شوري به معني شور دوست بودن نيست .حساسترين دوره آبياري گياه، قطع آب در زمان گلدهي (فروردين ماه) و رشد مغز (تيرماه ) است و مهمترين آب .براي خندان شدن مغزهاي پسته آب شهريور ماه يا آخرين آب قبل از رسيدن كامل محصول مي باشد.
دكتر پسته
