پسيل معمولي پسته (شيره خشك ) و راههاي كنترل آن


اين نشريه يكي از نشريات ترويجي جهاد كشاورزي است

شما در اين نشريه مي خوانيد:

خسارت

شكل شناسي

بيولوژي:

كنترل آفت:

دشمنان طبيعي

استفاده از كار تهاي زرد

استفاده از عمليات زراعي و مديريت باغداري مناسب

شخم زمستانه

تغذيه مناسب

آبياري مناسب

مديريت مناسب باغ

استفاده از گياهان تله

مبارزه شيميائي

تعيين زمان دقيق سمپاشي

 

براي دانلود نشريه با حجم 6.1 مگ و 16 صفحه و كيفيت عالي بر روي لينك زير كليد كنيد


لینک دانلود اصلاحی

 

 

كلمات كليدي:

پسيل معمولي پسته )شيره خشك(و را ههاي كنترل آنعلي جعفري ندوشنعضو هيئت علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي يزدحسنعلي احمديانكارشناس مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي يزدحوزه ترویج و نظام بهره برداري یزد1387مشخصات نشريه:پسيل معمولي پسته و راه هاي كنترل آنعلي جعفري ندوشنعضو هيئت علمي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي يزدحسنعلي احمديانكارشناس مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي يزدناظر: سيد محمد رضوي بافقيويراستار: مرضيه آنتيكصفح هآرايي: دفتر طراحي يزد 110ناشر: حوزه ترويج و نظام بهر هبرداري يزدنوبت چاپ: چاپ اولسال نشر: 1387شمارگان: 2000 جلدشماره اسناد و مدارك علمي: 96 /ي/ 87نشريه شماره: 117نشاني: يزد- بلوار دانشجو- سازمان جهاد كشاورزيمديريت ترويج و نظام بهره برداري3پسيل معمولي پسته و را ههاي كنترل آنمخاطبان نشريه:توليد كنندگان پستهكارشناسان باغبانيدانشجويان رشته هاي گياهپزشكي و باغباني٭ ٭ ٭هدف از انتشار نشريه:پسيل معمولي پسته ك ه باغداران آ ن را ب ه عنوانشير ه خشك مي شناسند از مه مترين آفات پسته م يباشدو در تمام نقاط پست هكار ي ايرا ن و جهان وجود دارد.مطالعه اين نشريه، خوانندگان را با نحوه خسارت،شكل شناسي آفت، بيولوژي، و بالاخره نحوه كنترل آنآشنا م يكند.4پسيل معمولي پسته و را ههاي كنترل آنفهرست مطالبعنوان صفحه5پسيل معمولي پسته و را ههاي كنترل آنمقدمه:و ازگونه Pistaciae و جنس Anacardiacae پست ه گياه ي نيم ه گرمسير ي از خانوادهيك ي از مه مترين محصولا ت باغ ي كشور م يباشد Pistacia veraآفات باغ هاي پسته در ايران به سه گروه تقسيم م يشوند.گروه اول شامل آفات كليدي مانندپسيل معمولي، پروانه چوبخوار و س نهاي زيا نآور پسته مي باشند كه در تمام پست هكاري هايكشور حضور فعال دارند و معمولا خسارت اقتصادي به درخت پسته وارد مي كنند. گروه دومحشرات و كن ههاي پسته م يباشند كه در برخي مناطق پست هكاري كشور از اهميت اقتصاديبرخوردارند و به عنوان آفت مطرح م يباشند. گروه سوم آ ن دسته ازآفاتي هستند كه به درختانپسته حمله م يكنند ولي در حالت عادي خسارت آن ها اقتصادي نيست. پسيل معمولي پستهك ه باغداران آن را ب ه عنوا ن شير ه خشك مي شناسند از مه مترين آفات پسته م يباشد و در تمامنقاط پست هكار ي ايرا ن و جهان وجود دارد.6پسيل معمولي پسته و را ههاي كنترل آنخسارت:خسارت مربوط به مرحله پورگي آفت م يباشد پوره هاي اين آف ت با مكيدن شيرة گياهيموجب ضع ف عموم ي درخت و كاهش كم ي و كيفي محصول م يشوند. همچنين عسلك رويبرگ ها سبب جذب گرد و خاك شده، باعث اختلال در فتوسنتز و ساير اعمال حياتي درختم يشود.پوره هاي پسيل معمولي پسته روي برگ در حال تغذيه از شيره گياهيترشح شكرك توسط پوره هاي پسيل معمولي روي برگ پسته7پسيل معمولي پسته و را ههاي كنترل آنشكل شناسي:1 ميلي متر مي باشد. /5-1/ پسيل معمولي پسته حشره كوچكي با چهار بال به طول 8رنگ عمومي بدن در حشرات بالغ زرد روشن است . روي سر و سينه لكه هاي كشيده اي باهمين رنگ يا كمي تيره تر وجود دارد. معمولاً شكم به رنگ عمومي بدن و اغلب دارايلكه هاي قهوه اي رنگ كشيده اي است كه درمفاصل بدن به شكل دوايري ديده مي شود.بال ها زرد رنگ و لكه هاي قهوه اي رنگ در فواصل منظم روي آن ها وجود دارد. عرضسر به اندازه سينه ، شاخك ها 10 بندي ، اولين مفصل آن خيلي كوتاه و عرض آن برابرطولش است . دومين مفصل كم ي بزرگتر از اول ي و به وضو ح عرض آن از مفص ل اولي كمتراست . مفصل سو م خيل ي بلند و طول آن حداق ل دو برابر طول مفص ل چهارم مي باشد. پنج مفصلبعدي تقريبا با يكديگر مساويند ، طول مفاص ل نه م و ده م تقريبا با هم مساو ي و به وضو ح ازمفاصل قبل ي كوچكترند وداراي 2 خار نسبتا بزرگي هستند.پور ههاي سن 1 و 2 زرد رن گ هستند و در پور ههاي سن 2 جوان ههاي با ل پديدار م يشود.)Agonoscena pistaciae ( فرم هاي فصلي پسيل معمولي معمولي پسته) سمت راست فرم تابستان گذران سمت چپ فرم زمستا نگذران)مهرنژاد 13818پسيل معمولي پسته و را ههاي كنترل آنبيولوژي:زمستا ن گذران ي پسيل معمولي پسته به صور ت حشر ه بالغ م يباشد. از اواخر اسفند ماه يااواي ل بهارهمزما ن با باز شد ن جوانه ها، ماده ها شروع ب ه فعاليت م يكنند و پش ت و روي برگتخمريزي م يكنند. تخم ها در اواي ل سفيد مايل به زرد و با گذش ت زما ن نارنج ي رنگ م يشوند.تفريخ تخم ها و طول دوره يك نسل به شرايط آ ب وهوائي منطقه بستگي دارد. بجز نسل اول دربقيه نسل ها تداخ ل وجود دارد ب هطوري ك ه در اواسط تابستا ن تمامي مراح ل تكامل ي پسيل معموليپسته شامل تخم ، پور هها ي سنين مختلف و حشر ه بالغ هم زما ن در يك با غ ديده م يشوند. به نظرمي رسد در شرايط استا ن يز د اي ن آفت بيش از 4 نسل در سا ل توليد كند.پور هها ي جوا ن پسيل معمولي بلافاصله پ س از خروج از تخ م خرطو م خود را در نسوج برگفرو مي كنندو شروع به تغذي ه از شير ه گياهي م ينمايند اين عمل باع ث ضعف گياه مي شود. اگربر گها ي مورد تغذي ه جوا ن و تراكم پور هها زياد باشد در لبه بر گها مختصر پيچيدگي ب ه وجودم يآيد ول ي در صورت كام ل بودن بر گها در شكل ظاهري آن ه ا هي چ تغيير ي صور ت نمي گيرد.تغذيه پوره ها باع ث پوك ي، ني ممغز ي و دها ن بسته شد ن پسته ها و همچني ن ريز ش جوانه ها وبرگ ها شده ، خسارت كمي و كيفي محصول را سبب م يشوند. علاوه بر آ ن توليد عسل ك فراوانم يكنند ك ه در مجاور ت هوا سريعاً خش ك، و ب ه صور ت دان هها ي گرد و سفيد رنگ )مانندشكر( در م يآيد. ك ه خود موج ب اختلال در فيزيولوژي گيا ه و سوختگي برگ ها م يشوند )وجهتسمي هاي ن آف ت به شير ه خش ك ب ه دلي ل توليد عسل ك شكر مانند م يباشد(.با توج ه ب ه تراك م جمعي ت آف ت، رق م پست ه و زما ن حمل ه آف ت علاو ه بر كاه ش كم ي و كيف ي محصولهما ن سا ل باع ث ريز ش جوان هها و برگهاي درخ ت م يشود ك ه اين عمل تا 3 سا ل بعد نيز ميزا نمحصو ل راتح ت تأثير قرار م يدهد.پوره هاي پسيل فعالروي برگ ها و توليدشكرك9پسيل معمولي پسته و را ههاي كنترل آندياگرام بيولوژي و دور نماي مبارزه با پسيل معمولي پسته)اقتباس از مهرنژاد(پوره سنك و لاروكفشدوزك شكارچيپسيل10پسيل معمولي پسته و را ههاي كنترل آنكنترل آفت:شناخت تمام عوامل و اجزای كشت بوم باغ پسته تنها راه رسيدن به برنامه مديريت كنترلآفت است كه سم و سمپاشي حداقل نقش را در آن دارد.دشمنان طبيعي:پسيل معمولي پسته داراي دشمنان طبيعي فراواني چون گون ههائي از كفشدوزك ها، سوسك ها،زنبورها، سنك ها، بالتوري ها و كنه هاي شكاري است اولين قدم مؤثر در كنترل بيولوژيكي حمايتو فرصت دادن فعاليت دشمنان طبيعي موجود در با غهاي پسته م يباشد با عنايت به تنوع زياددشمنان طبيعي موجود در باغ هاي پسته، در صورت كاربرد دقيق روش هاي مبارزه از جملهمبارزه شيميائي با استفاده از سموم كم خطر، نحوه و زمان صحيح سمپاشي به حشرات مفيدفرصت فعاليت كافي داده مي شود تا حداكثر كارآئي خود را بروز دهند و نهايتاً تعداد دفعاتسمپاشي را كاهش دهند.در Exochomus nigripennis كفشدوزك) حال تغذيه از پوره پسيل )مهرنژاد 1381دشمن .Abrolophus sp كنه شكارگر) طبيعي پسيل معمولي )مهرنژاد 1381شكارگر .Anthocoris sp سن شكاري) پسيل معمولي پسته )مهرنژاد 1381Chrysoperla carnea بالتوري سبزدشمن طبيعي پسيل معمولي پسته11پسيل معمولي پسته و را ههاي كنترل آناستفاده از كارت هاي زرد:حشرات كامل پسيل به كارت زرد جلب م يشوند كار تهاي زرد مورد استفاده در باغ هاي10 سانت يمتر م يباشد ×20×0/ پسته عمدتاً از جنس پلي اتيلن و پ يو يسي به اندازه تقريبي 1كه روي آن ها چسب مخصوص تله كه بدون بو و رنگ هستند كشيده م يشود. چسب تله بايدحداقل به مدت 15 روز خاصيت چسبندگي خود را حفظ كند حشرات كامل پسيل معمولي بهرنگ زرد جلب م يشوند كار تگذاري بايد در زماني انجام شود كه حشرات بالغ هنوز تخمريزينكرده باشند. كارت هاي زرد علاوه بر پسيل، زنجره پسته و تعدادي از زنبورهاي پارازيتوئيد رانيز جلب م يكند بنابراين زمان كار تگذاري بايد طوري تنظيم شود كه حشرات مفيد كمتري راجلب كند.با توجه به زمان شروع فعاليت حشره كامل نسل زمستا نگذران پسيل و زنجره پسته درطبيعت، يكي از اين زما نها بعد از تورم جوان هها و قبل از بازشدن بر گهاي پسته مي باشد در اينزمان بدليل عدم وجود برگ روي درخت، كار تهاي زرد بهتر ديده م يشوند و دشمنان طبيعينيز در باغ فعال نيستند و همچنين نسل زمستانگذران از قدرت تخمريزي بيشتري برخوردارندبنابراين شكار اين حشرات در كاهش جمعيت نس لهاي بعدي نقش بيشتري دارد. اين زمان20 روز طول مي كشد در اين مدت بايد هفتگي كارت ها را بازديد كرد تا در صورت - تقريباً 30كاهش خاصيت چسب مجدداً چسب زده شود.شكار پسيل معمولي پسته توسط كارت زرد12پسيل معمولي پسته و را ههاي كنترل آندومين زمان كار تگذاري در يزد از اواسط تيرماه تا اواسط مردادماه م يباشد در اين زمان به دليلبالا بودن دما و كاهش ميزان رطوبت جمعيت پسيل معمولي طغيان م يكند به علاوه، به دليل وجودشرايط نا مناسب آ ب وهوائي فعاليت دشمنان طبيعي به حداقل م يرسد كار تگذاري در اين زمان نيزم يتواند در كاهش جمعيت پسيل معمولي بدون تاثير سوء روي دشمنان طبيعي مفيد باشد.به اين منظور تعداد حداقل 2 عدد كارت در خارجي ترين قسمت تاج هر درخت توسط سيممفتول نصب م يشود كار تها طوري نصب مي شوند كه با شاخ هها در تماس نباشند و با وزشباد خيلي جابجا نشوند و در صورت ريزش چسب از روي كارت، به شاخه ها آسيبي وارد نشود.يادآوري مي شود در صورت خشك شدن چسب روي كارت، كار تگذاري نه تنها سودي نداردبلكه جمعيت بيشتري از آفت را به خود جلب مي كند.كار تهاي نصب شده م يتواند با تميزكردنو چسب زدن دوباره مورد استفاده قرار گيرد.مقايسه زمان اولينكار تگذاري با مرحله رويشيدرختنحوه كار تگذاري در باغآزمايشي13پسيل معمولي پسته و را ههاي كنترل آناستفاده از عمليات زراعي و مديريت باغداري مناسب:شخم زمستانه:زير خاك كردن بر گهاي درختان پسته كف باغ باعث از بين رفتن تعداد زيادي جمعيتزمستانگذران كه از اين بر گها به عنوان پناهگاه استفاده مي كنند خواهد شد به علاوه شخم باعثايجاد تهويه مناسب خاك و ريشه م يشود و در نهايت تقويت درخت را در پي دارد.تغذيه مناسب:كودهي مناسب باعث تقويت درختان شده، خسارت كمتري متوجه درخت م يشود. چالكودباعث هدايت ريشه ها به طرف چال ها شده، در اين چا لها رطوبت بهتر ذخيره م يشود و درختتحمل بيشتري دارد.همچنين اصلاح بافت خاك با مواد مناسب باعث تقويت درختان و افزايشتحمل آ نها خواهد شد. تعدادي از كودها مانند كودهاي پتاسه باعث تقويت تحمل درختنسبت به خسارت آفات ازجمله پسيل خواهد شد در مقابل تعدادي از آ نها موجب حساسيتدرختان به خسارت و افزايش جمعيت پسيل م يشود.آبياري مناسب:پسيل معمولي پسته حشر هاي خشك يدوست بوده، خسارت آن در باغ هاي كم آب بيشتراست آبياري بايد به فراخور بافت خاك انجام گيرد و در صورت ايجاد رطوبت مناسب علاوه برافزايش تحمل درخت، شرايط مناسب براي فعاليت دشمنان طبيعي هم فراهم م يكند كه اين امرسبب كاهش جمعيت پسيل پسته مي شود. در سيستم آبياري قطر هاي با طراحي صحيح رطوبتبيشتري در پاي درخت ايجاد و حفظ شده، علاوه بر شادابي درخت فضا براي رشد پسيلنامناسب م يشود.مديريت مناسب باغ:درختان با فواصل كاشت و هرس مناسب رشد بهتري دارند و در صورت آلوده شدن بهپسيل قابليت تحمل بيشتري دارند. مديريت مبارزه با عل فهاي هرز نيز) انتخاب بهترين زمانحذف عل فهاي هرز(باعث افزايش فعاليت دشمنان طبيعي و كاهش جمعيت آفت م يگردد.ميزان آلودگي و تحمل ارقام مختلف پسته به پسيل متفاوت است بنابراين در صورت كشت ارقامحساس يا با تحمل كم بايد مديريت ويژه اي براي كنترل اين آفت معمول گردد.استفاده از گياهان تلهتعدادي از ارقام پسته اهلي و وحشي در ابتداي فصل رشد زودتر برگدهي م يكنند كاشتاين ارقام باعث مي شود پسيل در ابتدا روي آ نها مستقر شود بنابراين م يتوان از اين درختان14پسيل معمولي پسته و را ههاي كنترل آنبه عنوان تله استفاده كرد و فقط همان درختان را در ابتداي فصل سمپاشي كرد تا از انتقال آن هابه ساير درختان جلوگيري شود.مبارزه شيميائي:با توجه به اهميت پسيل معمولي در پسته در بعضي مواقع استفاده از سموم شيميائي اجتنابناپذير است در اين زمان مديريت كنترل شيميائي م يتواند كمترين خسارت را به محيط وموجودات غير هدف وارد كند.تعيين زمان دقيق سمپاشي:با نمون هبرداري از بر گهاي درختان آلوده از قسمت هاي مختلف درخت و ارسال به مراكزتخصصي گياهپزشكي و تعيين ميزان آلودگي از چگونگي مبارزه شيميائي اطلاع حاصل شود.٭سمپاشي لك هاي:نقطه شروع آلودگي پسيل در باغات از كنار هها، مناطق كم آب و درختان جاذب و حساسم يباشد با توجه به نحوه شروع آلودگي، م يتوان باغ را به صورت لكه اي سمپاشي كرد در اينروش علاوه بر كاهش مصرف سم و عواقب سوء ناشي از كاربرد آن، كنترل منطقي آفت نيزصورت خواهد گرفت.٭سمپاشي نواري:در صورت رسيدن جمعيت پسيل به حد سمپاشي، م يتوان باغ را به صورت رديفي سمپاشيكرد در اين روش، رديف ها يك در ميان سمپاشي مي شوند تا فرصت كافي براي جابجائيدشمنان طبيعي وجود داشته باشد.يادآوري مي شود كه وجود آفات روي گياهان در محدوده زير آستانه زيان اقتصادي نه تنهازياني متوجه گياه نم يشود بلكه به دليل وجود منبع تغذيه براي دشمنان طبيعي لازم است.در صورت رعايت مسائل فني لازم در كنترل پسيل پسته اين آفت را م يتوان بدون ايجادكمترين مزاحمت كنترل نمود.15پسيل معمولي پسته و را ههاي كنترل آنمنابع:1. ابراهيمي ، سيدجلا ل، كاوه شهيد ي زند ي، و محمدرضا مهرنژاد) 1377 (. بررس ي نوساناتجمعيت پارازيتوئيدها ي پسيل معمولي پسته . خلاصه مقالا ت سيزدهمين كنگر ه گياهپزشكي ،. آموزشكده كشاورزي كر ج، ص 1062. امامي، سيد يحيي و عباس يزداني ) 1372 (. عكس العمل حشرات كامل پسيل معموليپسته به تله هاي چسبنده رنگي.خلاصه مقالات يازدهمين كنگره گياهپزشكي ايران.Chrysoperla carnea Steph 3. جعفري ندوشن،علي ) 1377 (. بررسي كارآئي بالتوري سبزبه عنوان شكارگر پسيل معمولي پسته.پايان نامه كارشناسي ارشد،دانشگاه تربيت مدرس 80 ص.4. جعفر ي ندوشن ، عل ي، حيدري ، حسي ن و فريور مهين ، حسين ، 1375 . شناسايي و تعيينگونه غال ببالتور ي شكارگر پسيل معمولي پسته . گزار ش پژوهش ي موسس ه تحقيقات پست ه ايران ..40- ص 375. دزيانيان،احمد ) 1377 (. بررسي بيولوژي ودشمنان طبيعي پسيل معمولي پسته در منطقهدامغان. پايان نامه كارشناسي ارشد.دانشگاه گيلان 95 ص.6. فريور مهي ن، حسين ، 1370 . آفا ت وبيماريهاي مه م پست ه در استا ن كرمان ،انتشارا ت سازمان. ترويج كشاورزي استان كرمان . ص 227. مهرنژاد، محمد رضا ) 1379 (. معرفي 4گونه كفشدوزك پسيل خوار،شكارگر پسيل معموليپسته. خلاصه مقالات چهاردهمين گياهپزشكي ايران8. مهرنژاد،محمد رضا ) 1380 (. بررسي حساسيت و مقاومت در ده رقم پسته اهلي و 2 گونهبنه وكسور به پسيل معمولي پسته. گزارش نهائي موسسه تحقيقات پسته كشور9. مهرنژاد،محمد رضا ) 1381 (. پسيل معمولي پسته و ساير پسي لهاي مهم ايران. انتشاراتسازمان تحقيقات وآموزش كشاورزي10 . يزدان ي، عباس ، مهرنژاد، محمدرضا، 1372 . اولي ن گزار ش از ي ك گون ه پسيل و چند گونهزنبورپارازيتوئيد روي پسيل پست ه در ايران ، خلاص ه مقال ه دوازدهمين كنگر ه گياهپزشك ي ايران ،آموزشكده كشاورزي كرج .11. Mehrnejad M.R.and M.j.W.Copland(1998). Host acceptance bythe parasitoid Psyllaephagous pistaciae an endoparasitoid of the commonpistachio psylla. the 6 th Europian congress of Entomology, Augst23-29Czec.12. Mehrnejad,M.R.(2000).The Coccinellid beetle,Oenopia conglobataan important predator of the common pistachio psylla. 21 th. InternationalCongerres of Entomology , 20-26, Beresil13. Mehrnejad,M.R. and E. Ueckermman(2001).Phytophagous andpredatory mite of pistachio trees in iran.Acta Horticulture , in press